اين منظور را چنان خوب انجام داده است كه بسادگى و عظمت بنا ميافزايد . صحن مسجد با سنگهاى مرمر مفروش و در وسط آن حوضى بزرگ براى وضو ساخته شده است در هرچهار ضلع صحن غرفه‌هاى دو طبقه ساخته شده است كه بر بدنهء آنها هيچگونه زينتى جز آيات قرآن كه به خط كوفى روى زمينهء آبى با خط سفيد نگاشته شده نيست . اين غرفه‌ها مخصوص مدرسين و طلاب و خدام مسجد است . در دو طرف غربى و شرقى صحن ايوان و طاق بزرگ كاشى است كه به محوطهء مسقف كه روى آن گنبدى است انتها مىپذيرد . در سمت مقابل دهليز ورودى ايوان ديگرى است كه دو منارهء بلند در دو طرف آن قرار گرفته و قسمت مخصوص مسجد و گنبد بزرگ آن را تشكيل ميدهد . جدار خارجى گنبد كه با كاشىهاى نيلىرنگ و اسليمىهاى سبز روى زمينهء لاجوردى مزين - است يكى از مناظر زيبا و مهم اين شهر را تشكيل ميدهد . در دو طرف مقصورهء مسجد صحنهاى ديگرى است كه هريك داراى حوض و طاق‌نماست و روزهاى جمعه براى مردم باز است . طرز تزيين اين بناى بسيار مجلل و عالى كه هرچند مانند ساير آثار هنرى ايرانى رو بويرانى و خرابى ميرود هنوز يكى از نمونه‌هاى بسيار عللى و برجستهء سليقه و ذوق پادشاهان صفوى ايران است . على قاپى يا عالى قاپو در طرف مشرق ميدان شاه عالى قاپو ( دروازهء بزرگى ) قرار دارد كه آن مدخل قصر سلطنتى بوده است . اين بنا عبارت از يك طاق‌نماى بزرگى است كه روى آن يك تالار بزرگ بر روى ستونهاى چوبى قرار گرفته و يكى از نمونه‌هاى خاص معمارى عصر صفوى است . در اين تالار پادشاهان صفوى با لباس تمام رسمى سلطنتى روز عيد نوروز را بارعام ميدادند . شاردن ميگويد « اين تالار زيباترين تالارى است در نوع خود كه من در تمام دنيا ديده‌ام » و از همين عمارت بود كه شاه صفوى مسابقه‌هاى چوگان‌بازى ، اسب‌سوارى ، و جنگ حيوانات وحشى را در حضور هزاران رعاياى خود تماشا ميكرد . چهل ستون على قاپو به باغهاى وسيعى هدايت مىكند كه در آن كاخ‌هاى متعددى قرار داشته و مهمتر از همه كاخ چهل ستون